Em nhớ ai mà vương lệ bên dòng suối cạn
Y Nhi vẽ như cuồng say với sắc màu nồng ấm và miêu tả sự thèm khát trong con tim về tình yêu của những chàng trai và cô gái Ê đê qua bức "Lễ trao vòng", cùng với sự tươi trẻ nhiệt tình trong tác phẩm "Đi dự hội".
Đường dài bao nỗi Y Nhi tâm tư với tôi về những dự kiến anh sẽ làm trong thời gian trước mắt, đặc biệt là những bức tranh về mùa mưa cao nguyên mà anh muốn thực hiện. Lớn lên, Y Nhi mải theo bên cha để nghe tiếng chiêng, tiếng cồng rền vang bên bếp lửa hồng, rồi cứ thế hát múa và cầm tay một cô bé trong buôn Sek mà cười ngơ ngẩn cho đến khi về sáng.
Đó là tình và sáng tạo. Đó là những tác phẩm đầu tiên của họa sĩ Y Nhi sau bảy năm tu luyện ở Trường Đại học Mỹ thuật Huế (1981-1988) trở về Ban Mê, với tấm bằng đỏ thủ khoa với bức tranh sơn dầu "Hội Soang Rap" miêu tả một phong cách nhiệt liệt, tự sự thực lòng qua những mảng hòa sắc đỏ và đen chứa chan sức sống.
Ngày buôn Sek ai nấy đều hoan ca trong ánh rạng đông cùng hàng trăm lá cờ, chào đón quê hương được giải phóng (10-3-1975), đêm về, Y Nhi lại vẽ trên nền nhà hình chú giải phóng quân, với cánh mũ tai bèo hành quân qua buôn, nụ cười nhãi nhép. Đó là những mẫu hình nude rất Ê đê, được ẩn dụ trong ngôn ngữ hội họa đương đại và hấp dẫn. Mỗi ánh mắt trẻ nơi đây, trên mảnh đất Ban Mê này đang chờ một tương lai mà người thầy này dẫn dắt.
Năm sau, Y Nhi được lên tỉnh thành học những cái chữ, cái số mà bao ngày mong ước để bắt đầu thực hành tình với sắc màu hội họa. Vừa vẽ, Y Nhi vừa nhớ lại những lời cha hát trong buôn ngày hội, rằng đôi mắt buồn ơi, hãy vui lên khi nắng đang về và cơn mưa đang tưới khắp nương, khắp làng buôn cho cây cối xanh tươi và chim chóc reo ca khắp cánh rừng vui.
Khắc khoải một thời tuổi trẻ Ấy là câu chuyện thuở lên năm. Anh luôn có nguyện ước được nâng cao trình độ để có thể dạy học trò của mình tốt hơn, dễ dàng hơn.
Thế là Y Nhi vùng dậy vẽ lên chẳng hàng ngàn đôi mắt. Đó là suối nguồn của âm nhạc và thơ ca. Y Nhi nghe Hồ Hậu nói với cặp mắt buồn đến nao lòng. Chúng tản mạn khắp nơi. Hồ Hậu muốn giữ lại bức tranh cho quê hương mình. Mấy năm gần đây, do quá bận bịu với công việc trường lớp và mưu sinh nên bao dự trù của Y Nhi đành phải gác lại.
Họa sĩ Y Nhi Ksor bên bức tranh "Sự nổi nóng của Nữ thần ác vàng". Giờ đây, với Y Nhi, những giải thưởng đã là quá khứ. Y Nhi kể trong nỗi ngùi ngùi khi nhớ tới những giấc mơ một thời, nhớ tới những ngày tháng vật lộn để mưu sinh, nhất là trong thời khắc anh vào TP Hồ Chí Minh làm luận văn cao học. Nhất là cái hôm cùng bạn đi săn trong rừng, khi nghe tin cha đang kể sử thi "Chàng Đam San" trong buôn, thế là bỏ hết, Y Nhi nghe suốt một đêm.
Thế là buôn Sek heo hút của người Ê đê ở cái huyện xa xôi Ea H'Leo bắt đầu cuộc sống mới. Mọi câu chuyện bắt đầu từ khi bức tranh "Đi dự hội" của anh được trao giải nhất trong cuộc triển lãm tại tỉnh và được bảo tồn Mỹ thuật Việt Nam mua lưu trữ.
Khi kể về những tác phẩm đang xiêu dạt ở đâu đó nơi xứ người, Y Nhi buồn lắm. Anh sẽ lại vẽ về những niềm khao khát của tổ tông trong sáng tạo và dẫn đường cho những người con Tây Nguyên đi tới chân trời mới.
Thế là lần lượt các bức tranh cứ rời bỏ anh mà đi. 2mx2,55m), với hình tượng bốn cô gái Tây Nguyên trẻ trung chứa chan nhựa sống đã được anh thực hiện trong thời gian này.
Đôi mắt anh trở thành u sầu. Mỗi khi cơn mưa vừa tạnh, những lớp đất bùn còn đọng bên thềm nhà là cậu bé Y Nhi Ksor lại lấy chiếc que vẽ hình những bông hoa
Nhiều lúc Y Nhi chỉ còn biết ngắm những đứa con ý thức của mình qua các file ảnh. Anh bật máy tính rồi giới thiệu với tôi: Đây là bức "Rượu mừng", đây bức "Lễ trao vòng", còn đây là hình của "Mùa gặt"; hoặc đấy là dấu ấn của "Đi dự Hội", và đây là câu chuyện về "Hội làng" cùng "Mùa tra hạt".
Y Nhi Ksor hiện là thạc sĩ về Mỹ thuật trước tiên và độc nhất ở Đắk Lắk. Anh tâm tình: "Mình sẽ sớm cầm lại cây cọ trong một ngày gần nhất để tìm lại những tháng ngày ranh mãnh nhất". Thậm chí có người đã trả giá gấp hàng chục lần tiền khi anh lấy bức tranh về, nhưng anh không bán. Hàng loạt tác phẩm của Y Nhi ra đời từ năm 1988 đến năm 2004, với đề tài quê hương trong lao động và tình ái, cũng như lễ hội, sinh hoạt của buôn làng.
Anh muốn đem nguồn ánh sáng mới cho những người con của miền đất bazan hoang dã một thời được mở rộng học thức và mỗi người học trò của anh phải là một họa sĩ người Ê đê tài ba. Ngồi bên Y Nhi Ksor, họa sĩ trẻ Hồ Hậu đột nhiên chỉ tay lên bức tranh treo trên tường (bức tranh ghi lại hình ảnh một người nữ giới nổi giận trước hiểm họa suy vong của môi trường sống), nói, đó là bức tranh độc nhất vô nhị của Y Nhi còn được giữ lại trên miền đất cao nguyên này.
Khi ấy chàng thiếu niên Y Nhi đã tròn 15 tuổi. Chỉ còn kỷ niệm và niềm hoan hỉ được lưu trữ. "Đi dự hội" - sơn dầu của Y Nhi Ksor. Anh nguyện sẽ không vì sự mưu sinh mà phải bán những đứa con ý thức của mình và sẽ giữ lại cho quê hương, giữ lại cho buôn Sek nghèo khó và hoang vu một thời của mình những họa phẩm mà anh ý hợp tâm đầu.
Anh mong muốn những họa sĩ trẻ sẽ tiếp nối con dường mình đang đi, và sẽ tạo nên những sắc màu Tây Nguyên mới. Y Nhi dẫn tôi về một lớp học vẽ. Ranh với những ngày Hội Ban Mê Đã có một chàng trai Ê đê khác lạ với những hình tượng say mê trong những ngày hội buôn làng. Y Nhi giờ đã là giảng sư của Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Đắk Lắk.
Ngoài giải thưởng cho mỗi bức tranh, Y Nhi còn được nhiều nhà sưu tầm tìm đến. Anh kể, cách đây mấy năm, anh đã cầm cọ trở lại trong một trại sáng tác với đề tài về Lễ hội cà phê. Tác phẩm này sau đó còn được đưa vào sách giáo khoa Mỹ thuật thực hiện lớp 9, trong hệ thống giáo dục phổ thông. Hiện anh đang dạy cho hàng chục học sinh luyện thi.
"Đi dự Hội" (tranh sơn dầu, kích cỡ 1,1mx1,5m) là một vinh dự và là sự khởi nghiệp của Y Nhi Ksor.
Có thể nói, từ đó, mỗi bức tranh được Y Nhi vẽ ra như đã có một giải thưởng chờ sẵn. Anh tỏ: "Mình bán tranh có khi vì túng, lại có khi vì sự mến mộ của bạn bè, hay vì sự cả nể". Tác phẩm "Bốn mùa" (sơn dầu, kích cỡ 1. Để rồi cả ngày hôm sau lên đồi vừa chăn bò, vừa lấy que trúc vẽ lên bãi cỏ non hình những chàng trai gan góc kéo căng cây nỏ bắn đàn sói hoang xuống bản phá ngô và bắt gà, bắt lợn.
Khi trời nắng lên, những bông hoa của cậu sẽ được hong khô. Lại có đêm trăng lên, Y Nhi mơ về những đôi mắt của cô gái buồn đến mênh mang cánh rừng mỗi khi đi chợ huyện về. Hồ Hậu kể, từ khi anh mua tác phẩm này của thầy Y Nhi, tới nay đã có nhiều người ngỏ ý muốn mua lại.
Nghe như hương huê hồng lan tỏa quanh đâu đây, tạo nên những tiếng tí tách của những cánh hoa bùn muốn bay lên khỏi mặt đất.
Nhiều khi cậu còn bắt chước bố lấy dao chạm khắc lên khối gỗ mít dẻo, gọt thành hình người gác mộ bên hàng rào nơi bìa rừng, luôn luôn rộn rực tiếng chim ca.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét