Yêu mách nhỏ thương và bao dung vô hạn.

Không đơn giản là câu chuyện dí dỏm về cô bé Totto với những trò nghịch dại hồn nhiên khi bắt đầu đi học mà đó còn là bài học đầy ý nghĩa về cả một nền giáo dục đúng nghĩa từ gia đình đến nhà trường

Thầy Kobayashi của nhà văn đã đi du học châu Âu, mang những tinh túy của thế giới trở về gầy dựng trường tiểu học Tomoe nhưng cái chính là thầy đã dạy cho đàn trẻ của thầy bằng tấm lòng yêu thương và bao dong vô bờ. Bộc lộ của nhà văn thiếu nhi Kuroyanagi Tetsuko sinh động và khôi hài đến mức người đọc không thể không bật cười vì những trò nghịch rất hồn nhiên của Totto.

Totto - chan bên cửa sổ là chuyện có thật về thầy hiệu trưởng - nhà canh tân giáo dục Kobayashi Sosaku- của ngôi trường Tomoe thiết kế bằng những toa tàu trong nhà ga cũ.

Đó còn là chuyện của người lớn. Luôn hiểu rằng cần cúi mặt xuống ngang tầm mắt trẻ nhỏ để nói chuyện, quan tâm tinh tế từ bữa ăn trưa phải có đủ “món của núi và món của biển” đến giấc ngủ, nhu cầu đọc sách, cá tính của từng em.

Đọc Totto - chan bên cửa sổ , thẩm thấu một môi trường giáo dục trong mà bất kỳ nhà nước nào cũng cần phải học tập. Lớp học thiên nhiên như một cuộc chơi nhưng khôn xiết hiệu quả.

Được chuyển ngữ và phát hành tại Việt Nam lần trước nhất vào năm 1981, đến nay qua hàng thập kỷ, cuốn sách liên tiếp được tái bản, đã được chuyển ngữ sang 33 thứ tiếng này xứng đáng là “cuốn sách gối đầu giường”.

Lớp học trên những toa xe lửa lúc nào cũng tràn đầy niềm vui, tinh thần háo hức, bọn trẻ cứ nôn nao được đến trường và đầy ắp những câu chuyện kể khi trở về nhà. Thầy biết cách xóa bỏ mọi khoảng cách giàu nghèo, đẹp xấu, mập ốm của từng đứa trẻ đến cách khơi dậy niềm mê say đọc sách, học thể dục nhịp điệu, khuyến khích học sinh tự do đãi đằng chính kiến.

Lớp học có 50 em là những cô bé cậu bé “kỳ quặc”, nhất là cô bé Totto nghịch không ai bằng bị đuổi khỏi ngôi trường cũ ngay ngày đầu tiên đi học. Nhưng nếu chỉ có thế, Totto - chan bên cửa sổ sẽ chẳng thể là cuốn sách gối đầu giường của độc giả hàng bao thế hệ.

Cứ thế, những toa xe lửa nối dài trong giấc mơ trẻ nhỏ, để rồi chính cái lớp học kỳ lạ đã đào tạo nên những hào kiệt nức danh của Nhật Bản - mà tác giả của cuốn sách là một thí dụ.