Võ Nguyên Giáp: Vị tướng lan can tài chào đời mùa nước lũ.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đọc Quân lệnh số I Quyết định thành lập đội Việt Nam tuyên truyền phóng thích quân (22/12/1944)

# Việt Nam sau này. Thậm chí có tác giả sử Boudare trong cuốn “Giap” do nhà xuất bản Atlas ấn hành năm 1977 viết “Sinh ra ở An Xá thuộc tỉnh Quảng Bình năm 1910. Ông bị chúng tra tấn man rợ chết ngay trong khám đường Huế. Cậu suốt buổi phải ngồi dưới nock trông ló, còn mẹ cậu phải đội ló chạy lên chạy xuống bến giữa trời nắng chang chang. Sau bao năm tháng chiến tranh, giặc giã miên man, gia đình phải sơ tán nhiều nơi.

Từ điển Bách Khoa (Larousse) của Pháp lại ghi năm 1911. Năm 1952 bà rời quê hương ra chiến khu Việt Bắc, rồi cùng gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp trở về thủ đô Hà Nội sau ngày miền Bắc hoàn toàn Giải Phóng.

Sau ngày giang san hợp nhất, con cháu đã tìm thấy và di táng ông đưa về an táng tại tha ma liệt sĩ huyện Lệ Thủy. Chủ toạ Hồ Chí Minh cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ (Nguồn: TTXVN)  Trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, cụ bà cùng gia đình di tản lên chiến khu Bang Rợn, huyện Lệ Thủy.

Trần Huyền Thương (Vietnam+)

Gần đây được sự trợ giúp của bà con địa phương, con cháu đã tìm thấy phần mộ của các cụ, nằm trong thượng nguồn sông Kiến Giang. Tuy còn nhỏ tuổi, nhưng những câu chuyện đêm đêm mẹ kể cho cậu nghe về tướng quân hoàng gia Thuyết phò vua Hàm Nghi hạ chiếu cần vương, kêu gọi các sĩ phu và quần chúng đứng lên chống Pháp bảo vệ nước non, còn cha nói về phong trào đánh Pháp qua bài vè “Thất thủ kinh đô” đầy cảm động, đã gieo vào lòng cậu bé những ấn tượng không bao giờ phai mờ.

Việc cúng giỗ, ngó phần mộ không có điều kiện, lâu ngày mộ các cụ bị thất lạc. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, do phải thu xếp việc nhà nên chưa kịp sơ tán cùng gia đình, ông Nghiêm đã bị giặc Pháp bắt đưa về giam ở Huế.

Chả hạn Jean Sainteny, trong phần hướng dẫn tiểu truyện Võ Nguyên Giáp (Notice biographique sur Vo Nguyen Giap) viết sinh năm 1912.

Ông sinh trưởng trong một dòng tộc lớn, có tên tuổi tại làng An Xá, họ Võ, có nhà từ đường khá to ở cuối làng. Giáp sinh ra không thấy mặt ông nội, nhưng cậu nhớ như in lúc bà nội mất bà mặc chiếc áo điều thắm. ” Tuy vậy, theo gia đình và họ hàng, Võ Nguyên Giáp sinh năm Tân Hợi, 1911 vào ngày 25/8 đúng vào mùa nước lũ Quảng Bình.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam duyệt binh trên Quảng trường Ba Đình (Ảnh tư liệu TTXVN) Về ngày sinh của Giáp, các nhà nghiên cứu chuyên viết tiểu sử các yếu nhân thì mỗi người nói một cách. Cụ nội là Võ Quang Nguyên, một nhà nho đức độ và cụ bà Bùi Thị Giá hết mực phụ trách thương xót chồng con

Gia đình cụ Nghiêm thuộc diện nghèo trong làng, quanh năm phải vay nợ nặng lãi của các nhà giàu như nhà Khóa Uy, một Hoa Kiều giàu sụ ở làng Tuy Lộc kề bên. Cụ Nghiêm tuy không phải là Tiên chỉ của làng nhưng mỗi lần làng có việc tế, lễ, đều mời cụ làm chủ tế. ” Còn tờ The Sunday Times số ra tháng 11/1972 James Fox ghi “Ông sinh ngày 1/9/1910” và James Fox khẳng định như đinh đóng cột rằng đó là ngày sinh chuẩn xác, vì ông đã "tìm thấy giấy khai sinh của ông Giáp tại thủ đô Paris.

Cụ thân sinh là cụ Võ Quang Nghiêm và cụ Nguyễn Thị Kiên. Cụ Nghiêm là một nho sinh đã nhiều lần lều chõng đi thi tuy không đỗ đạt nhưng là một nhà nho có uy tín trong vùng. Ảnh: Tư liệu – TTXVN  Gia đình ông có bảy anh chị em nhưng người anh cả và chị cả mất sớm nên còn lại năm 3 người con gái và 2 người con trai là Võ Nguyên Giáp và Võ Thuần Nho, sau này là Thứ trưởng Bộ Giáo dục. Phải chăng những ấn tượng sâu sắc đó đã góp phần nuôi dưỡng ý chí cho sự nghiệp cách mệnh của vị Đại tướng - Tư lệnh trước hết của Quân đội quần chúng.

Khác với cụ ông rất nghiêm khắc trong việc giáo dục con cái, gìn giữ nền nếp gia phong, cụ bà lại hết mực thương xót, dang tay ôm con vào lòng đỡ lời cho con cái mỗi khi bị cụ ông quở mắng. /.

Cụ dạy chữ Hán nhưng khi phong trào học chữ Quốc ngữ phát triển ông chuyển sang dạy chữ Quốc ngữ cho thanh thiếu niên trong làng và bốc thuốc chữa bệnh cứu người. Võ Nguyên Giáp đã có lần theo mẹ chèo nock (thuyền) chở ló (thóc) đi trả nợ.